Tilhulp bij tillen en zwaar werk: wanneer is een exoskelet geschikt?

Tilhulp bij tillen en zwaar werk: wanneer is een exoskelet geschikt?

Wat is een tilhulp?

Een tilhulp is een hulpmiddel dat medewerkers ondersteunt bij fysiek belastend werk. Denk aan tillen, bukken, dragen, reiken of langdurig werken in een ongunstige houding.

Voorbeelden van tilhulpen zijn heftafels, tilliften, vacuümheffers, manipulatoren, takels, palletwagens en exoskeletten.

Toch werken deze hulpmiddelen niet allemaal op dezelfde manier. Sommige tilhulpen nemen het gewicht grotendeels over. Andere hulpmiddelen ondersteunen juist het lichaam van de medewerker tijdens het uitvoeren van het werk.

Een exoskelet valt in die laatste categorie.

Is een exoskelet een tilhulp?

In de praktijk wordt een exoskelet vaak een tilhulp genoemd. Dat is begrijpelijk, omdat het wordt ingezet bij fysiek belastend werk zoals tillen, bukken, orderpicken of werken boven schouderhoogte.

Technisch gezien werkt een exoskelet anders dan een klassieke tilhulp.

Een tillift of vacuümheffer neemt de last over.
Een exoskelet ondersteunt het lichaam tijdens de beweging.

Dat verschil is belangrijk. Een exoskelet is niet bedoeld om medewerkers zwaarder te laten tillen. Het doel is juist om de fysieke belasting bij terugkerende werkzaamheden te verminderen.

Wanneer kies je voor welke tilhulp?

Niet elke tilhulp past bij elke werksituatie.

Een tillift of vacuümheffer is vaak geschikt wanneer producten op een vaste plek worden opgepakt en verplaatst. Een heftafel helpt vooral om de werkhoogte te verbeteren. Een exoskelet is juist interessant wanneer medewerkers veel bewegen en de fysieke belasting niet volledig uit het proces gehaald kan worden.

Denk aan werkzaamheden in magazijnen, productieomgevingen, technische diensten, groenvoorziening, bezorging en logistiek.

Waarom is een klassieke tilhulp niet altijd genoeg?

Bronaanpak blijft altijd de eerste stap. Als zwaar tillen voorkomen kan worden, moet je dat doen. Als een werkplek slimmer ingericht kan worden, is dat vaak de beste oplossing.

Maar in de praktijk blijft er vaak fysieke belasting over.

Niet elk product ligt op ideale hoogte. Niet elke werkplek is volledig te automatiseren. En niet elke handeling is te vervangen door een machine.

Juist bij repeterend werk ontstaat de belasting vaak niet door één zware tilbeweging, maar door de optelsom van honderden bewegingen per dag.

Eén keer bukken is meestal geen probleem.
Honderden keren per dag bukken wordt een ander verhaal.

De LiftSuit als tilhulp bij bukken en tillen

De Auxivo LiftSuit is een voorbeeld van een exoskelet dat vaak wordt ingezet als tilhulp bij bukken, tillen en voorovergebogen werken.

De LiftSuit is een volledig textiel exoskelet dat de rug ondersteunt wanneer iemand vooroverbuigt of een last oppakt. Het pak beweegt mee met de medewerker en zit niet vast aan de omgeving. Daardoor kan het gebruikt worden bij werkzaamheden waarbij mensen lopen, draaien, bukken en tillen op verschillende plekken.

Dat maakt de LiftSuit interessant voor bijvoorbeeld:

• orderpicken;
• magazijnwerk;
• dozen tillen;
• containers lossen;
• productieomgevingen;
• technische werkzaamheden;
• werkzaamheden waarbij medewerkers vaak voorovergebogen staan.

De ondersteuning is aan en uit te zetten. Dat is belangrijk, omdat niet elke taak ondersteuning nodig heeft. Bij lopen, pauze, rijden op een heftruck of werkzaamheden in een neutrale houding kan de ondersteuning worden uitgezet.

Een tilhulp moet ook gedragen worden

Een tilhulp werkt alleen als medewerkers hem daadwerkelijk gebruiken.

Dat klinkt logisch, maar in de praktijk wordt dit vaak onderschat. Een hulpmiddel kan technisch goed zijn, maar toch weinig effect hebben als medewerkers het onhandig, warm, storend of onduidelijk vinden.

Daarom kijkt ExoSustain niet alleen naar het product, maar vooral naar de toepassing op de werkvloer.

Belangrijke vragen zijn:

• bij welke taken zit de meeste fysieke belasting?
• wanneer heeft ondersteuning echt meerwaarde?
• welke medewerkers willen het hulpmiddel vrijwillig testen?
• hoe bouw je het gebruik goed op?
• past het exoskelet bij de dagelijkse praktijk?
• ontstaat er draagvlak op de werkvloer?

Een exoskelet is dus niet alleen een productkeuze. Het is ook een implementatievraagstuk.

Wanneer is een exoskelet als tilhulp interessant?

Een exoskelet kan interessant zijn wanneer medewerkers regelmatig:

• laag tillen;
• repeterend bukken;
• voorovergebogen werken;
• boven schouderhoogte werken;
• producten handmatig verplaatsen;
• veel fysieke herhaling in hun werk hebben;
• vermoeidheid of rugbelasting ervaren aan het einde van de dag;
• werkzaamheden uitvoeren waarbij automatisering lastig is.

Het gaat dus niet alleen om het gewicht van één product. De combinatie van houding, herhaling, duur en werktempo bepaalt de fysieke belasting.

Eerst ervaren, dan beslissen

Een exoskelet moet je ervaren. Op papier kun je uitleggen wat het doet, maar pas tijdens het dragen merkt een medewerker of de ondersteuning past bij zijn of haar werk.

Daarom start ExoSustain vaak met een demonstratie op locatie. Tijdens zo’n demonstratie kijken we samen naar de werkzaamheden, laten we medewerkers de ondersteuning ervaren en bepalen we of een pilot zinvol is.

Bij een pilot draait het niet alleen om de vraag of het exoskelet past. Het gaat vooral om de praktijk:

• wordt het hulpmiddel gedragen?
• bij welke taken helpt het wel?
• bij welke taken helpt het niet?
• hoe reageren medewerkers?
• is de pasvorm goed?
• ontstaat er draagvlak?
• past het in het dagelijkse werkritme?

Conclusie

Het woord tilhulp is in de praktijk heel begrijpelijk. Bedrijven zoeken een oplossing om fysiek zwaar werk lichter en beter vol te houden.

Maar niet elke tilhulp werkt hetzelfde.

Een tillift neemt gewicht over.
Een vacuümheffer verplaatst lasten.
Een heftafel verbetert de werkhoogte.
Een exoskelet ondersteunt het lichaam tijdens het werk.

Voor veel bedrijven zit de beste oplossing niet in één hulpmiddel, maar in een combinatie van maatregelen. Eerst kijken naar bronaanpak en werkplekinrichting. En waar fysieke belasting overblijft, kan een exoskelet een praktische aanvulling zijn.

Bij ExoSustain helpen we bedrijven bepalen of een exoskelet als tilhulp past bij hun werkzaamheden.

Niet vanuit de vraag: “Welk product willen we verkopen?”
Maar vanuit de vraag:

Hoe zorgen we dat medewerkers hun werk fysiek beter kunnen volhouden?

Veelgestelde vragen over tilhulpen en exoskeletten

Wat is een tilhulp?

Een tilhulp is een hulpmiddel dat medewerkers ondersteunt bij tillen, dragen, bukken, reiken of ander fysiek belastend werk. Voorbeelden zijn tilliften, heftafels, vacuümheffers en exoskeletten.

Is een exoskelet een tilhulp?

In de praktijk wordt een exoskelet vaak een tilhulp genoemd. Een exoskelet neemt de last niet volledig over, maar ondersteunt het lichaam tijdens belastende bewegingen zoals bukken, tillen of boven schouderhoogte werken.

Maakt een exoskelet iemand sterker?

Nee. Een exoskelet is niet bedoeld om zwaarder te tillen. Het doel is om fysieke belasting te verminderen bij werkzaamheden die handmatig blijven.

Wanneer is een exoskelet geschikt als tilhulp?

Een exoskelet is vooral interessant bij repeterend bukken, tillen, reiken of werken in een belastende houding. Het is met name geschikt wanneer medewerkers veel bewegen en een vaste tillift of hefsysteem niet praktisch is.

Is een exoskelet geschikt voor magazijnwerk?

Ja, een exoskelet kan geschikt zijn voor magazijnwerk, bijvoorbeeld bij orderpicken, dozen tillen, containers lossen of werkzaamheden waarbij medewerkers vaak vooroverbuigen.

Kun je een exoskelet eerst testen?

Ja. ExoSustain werkt vaak met een demonstratie of pilot op locatie. Zo kunnen medewerkers ervaren of het exoskelet past bij hun werkzaamheden en of er voldoende draagvlak is voor gebruik.